Narzędzie
Czy to jest dogmat?
Weryfikator rozstrzyga status twierdzenia: dogmat, doktryna, dyscyplina, opinia teologiczna albo pobożna tradycja. Każde rozstrzygnięcie ma rok, dokument i odsyłacz do hasła w serwisie.
Weryfikator statusu
Czy to jest dogmat?
Wpisz pojęcie. Otrzymasz jednoznaczną odpowiedź — dogmat, doktryna, dyscyplina, opinia teologiczna albo pobożna tradycja — wraz z rokiem, dokumentem i odsyłaczem do hasła.
Wpisz co najmniej dwa znaki albo wybierz podpowiedź.
Pięć możliwych odpowiedzi
- Status: Dogmat
- Prawda wiary orzeczona przez Magisterium jako wiążąca (de fide).
- Status: Doktryna
- Nauczanie Kościoła bez uroczystej definicji dogmatycznej.
- Status: Dyscyplina
- Norma prawa kościelnego lub praktyka — zmienialna decyzją władzy.
- Status: Opinia teologiczna
- Stanowisko teologów bez rozstrzygnięcia Magisterium.
- Status: Pobożna tradycja
- Praktyka lub przekaz pobożnościowy, nieobowiązujący w wierze.
Pełna lista rozstrzygnięć
47 pojęć w bazie weryfikatora
Dogmat [20]
- Niepokalane poczęcie NMP
1854 · bulla Ineffabilis Deus, Pius IX
- Wniebowzięcie NMP
1950 · konstytucja Munificentissimus Deus, Pius XII
- Nieomylność papieża
1870 · konstytucja Pastor aeternus, Sobór Watykański I
- Prymat biskupa Rzymu
1870 · konstytucja Pastor aeternus, Sobór Watykański I
- Boże macierzyństwo Maryi
431 · Sobór Efeski
- Dziewictwo Maryi
649 · Synod Laterański
- Trójca Święta
325 i 381 · Sobór Nicejski I i Sobór Konstantynopolitański I
- Bóstwo Chrystusa
325 · Sobór Nicejski I
- Dwie natury Chrystusa
451 · Sobór Chalcedoński
- Transsubstancjacja
1551 · Sobór Trydencki, sesja XIII
- Czyściec
1563 · Sobór Trydencki (wcześniej Lyon II 1274, Florencja 1439)
- Grzech pierworodny
1546 · Sobór Trydencki, dekret o grzechu pierworodnym
- Nieśmiertelność duszy
1513 · Sobór Laterański V, bulla Apostolici regiminis
- Siedem sakramentów
1547 · Sobór Trydencki, sesja VII
- Zmartwychwstanie ciał
1215 · Sobór Laterański IV
- Sąd ostateczny
1215 · Sobór Laterański IV
- Istnienie aniołów
1215 · Sobór Laterański IV
- Poza Kościołem nie ma zbawienia
1442 · Sobór Florencki, bulla Cantate Domino
- Duch Święty pochodzi od Ojca i Syna
1439 · Sobór Florencki (wcześniej Lyon II 1274)
- Nierozerwalność małżeństwa
1563 · Sobór Trydencki, sesja XXIV
Doktryna [7]
- Zakaz święceń kobiet
1994 · list apostolski Ordinatio sacerdotalis, Jan Paweł II
- Zakaz antykoncepcji
1968 · encyklika Humanae vitae, Paweł VI
- Niedopuszczalność kary śmierci
2018 · zmiana Katechizmu Kościoła Katolickiego, nr 2267
- Nauka społeczna Kościoła
1891 · encyklika Rerum novarum, Leon XIII
- Maryja Matka Kościoła
1964 · przemówienie Pawła VI na zakończenie III sesji Soboru Watykańskiego II
- Bezgrzeszność Maryi
1547 · Sobór Trydencki, sesja VI, kanon 23
- Odpusty
1563 · Sobór Trydencki, dekret o odpustach
Dyscyplina [10]
- Celibat księży
1139 · Sobór Laterański II; dziś kan. 277 KPK 1983
- Post eucharystyczny
1964 · motu proprio Pastorale munus; dziś kan. 919 KPK 1983
- Komunia na rękę
1969 · instrukcja Memoriale Domini
- Wstrzemięźliwość od mięsa w piątki
1966 · konstytucja Paenitemini; dziś kan. 1251 KPK 1983
- Obowiązek niedzielnej Mszy
1983 · kan. 1247 Kodeksu prawa kanonicznego
- Spowiedź przynajmniej raz w roku
1215 · Sobór Laterański IV; dziś kan. 989 KPK 1983
- Msza trydencka
2021 · motu proprio Traditionis custodes
- Ministrantki i lektorki
2021 · motu proprio Spiritus Domini, kan. 230 §1
- Egzorcyzmy
1999 · rytuał De exorcismis et supplicationibus quibusdam; kan. 1172
- Chrzest niemowląt
1983 · kan. 867 Kodeksu prawa kanonicznego (praktyka poświadczona od starożytności)
Opinia teologiczna [5]
- Limbus
2007 · brak orzeczenia; dokument Międzynarodowej Komisji Teologicznej
- Maryja Współodkupicielka
— · brak definicji; postulat odrzucony przez Sobór Watykański II (1964)
- Dziewictwo świętego Józefa
— · brak orzeczenia Magisterium
- Apokatastaza
— · brak orzeczenia; nadzieja teologiczna, wieczność piekła pozostaje dogmatem
- Teologumen
— · kategoria stopni pewności teologicznej
Pobożna tradycja [5]
- Objawienia fatimskie
1930 · uznanie przez biskupa Leirii; objawienie prywatne
- Objawienia w Lourdes
1862 · uznanie przez biskupa Tarbes; objawienie prywatne
- Całun turyński
— · brak orzeczenia doktrynalnego; przedmiot kultu i badań
- Pierwsze piątki miesiąca
1899 · praktyka pobożnościowa; brak orzeczenia dogmatycznego
- Szkaplerz i różaniec
— · praktyki pobożnościowe; brak orzeczenia dogmatycznego
Jak czytać rozstrzygnięcie weryfikatora
Weryfikator porządkuje twierdzenia według stopnia zobowiązania, jakie nakłada na wiernego lub na uczestnika danej dyscypliny. Dogmat to twierdzenie uroczyście orzeczone i objęte wymogiem przyjęcia; doktryna obejmuje nauczanie powszechne, które nie doczekało się osobnej definicji; dyscyplina reguluje praktykę i bywa zmieniana; opinia teologiczna pozostaje dopuszczalnym stanowiskiem szkoły; pobożna tradycja opiera się na zwyczaju, a nie na orzeczeniu.
Podstawą przypisania statusu jest dokument, nie popularność poglądu. Dlatego przy każdej pozycji podajemy rok i nazwę aktu: kanon soborowy, konstytucję dogmatyczną, bullę, encyklikę albo przepis prawa kościelnego. Jeżeli twierdzenie funkcjonuje w kilku tradycjach o odmiennym statusie, rozstrzygnięcie dotyczy tej tradycji, z której pochodzi wskazany dokument, a różnice wyznaniowe opisuje osobne hasło.
Rozstrzygnięcie ma charakter porządkujący i nie przesądza o treści sporu teologicznego ani o interpretacji dokumentu. Twierdzenia potocznie nazywane dogmatami — na przykład reguły dyscyplinarne albo utrwalone zwyczaje liturgiczne — pojawiają się w bazie właśnie po to, by pokazać, dlaczego tej kwalifikacji nie spełniają. Każda pozycja odsyła do hasła, w którym omówiono kontekst historyczny, przebieg rozstrzygnięcia i literaturę.